مرگ و مراسم تدفین و انواع قبر و نوع دفن ایران باستان

اکثر باستان شناسان بر این باورند که در عصر اهن تغیرات عمده ای در نوع تدفین بوجود امده است بر خلاف سابق که مرده هایشان را در خانه دفن میکردند در این عصر به محوطه های به نام قبرستان منتقل میکردند فرهنگ تدفین در اکثر نقاط فلات ایران ایران به سه نوع شناخته میشدند

1 قبور حفره ای

2 قبورخمره ای

3 قبور حفره ای با پوشش سنگی

در قبور حفره ای گورها به صورت ساده حفر شده است که دارای هیچگونه بافت معماری خاصی نیستند در این نوع قبور قبر را بیش از طول و عرض بدن انسان حفر میکردند و مرده را داخل ان میگذاشتند و روی ان را یا شاخ و برگ درختان و تیر های چوبی می پوشاندند و روی ان با خاک دستی پر میکردند بهد ان خاک رس بسیار نرم می ریختند که با سایر خاک های ان جا کاملا متفاوت است در این نوع قبور مردگان گاهی به پهلوی راست گاهی به پهلوی چپ و چمباتمه ای قرار میدادند                                                  

قبورهای خمره ایدر این نوع قبور مردگان را در داخل خمره های به صورت که انسان در رحم مادر قرار میگرفت میگذاشتند این نوع خمره ها بزرگتر از خمره های دیگر است که در اتش زیاد پخت میدادند و بسیار محکم تر از کوزه ها میباشد.                                                                

قبور حفره ای با پوشش سنگی در این نوع قبور زمین را خاکبرداری میکردند که دارای بافت معماری خاصی نیستند و اندازه ان نسبت به قد انسان بستگی دارد روی این قبور تخته سنگی های بزرگ میگذاشتند و مرده را بصورت چمباتمه به طرف جهات اصلی میخوابندند انها بر این باور بودند که خانه های در جهان دیگر به مردگان میدادند و بعضی مواقع کف ان را هم سنگ فرش میکردند که نسبت به مقام فرد در اجتماع داشت و گاهی هم از این قبور به صورت قبر خانوادگی استفاده میکردند که در بعضی حفاری ها به نام اتاقک میگویند که همان قبور با پوشش سنگی میباشد.                                                                    

در گذشته بر این باور بودند که مردگان بعد از مرگ در دنیایی دیگر حیاط دارند به همین دلیل در قبر انها ظروف سفالی یا مفرغ و وسایل شخصی میگذاشتند که بستگی به شغل طرف داشت.و گاهی هم هدایایی در ان قرار میداند  در تمامی قبورها پاهای مردگان را بصورت خم و یکی از دستان را به سمت دهان قرار میدادند که نشان از زندگی فرا زمینی انها داشت.                                                               

دفن مردگان بصورت طاق باز.در این نوع قبور که در ایران بسیار کم مشاهده میشود طاق باز با پاهای جمع شده طاق باز به حالت چمباتمه طاق باز به حالت نشسته و طاق باز به صورت پاهای روی هم انداخته  که این دفن در تپه حصار دامغان دیده شده است.                                                       

 

ایرانیان باستان گاه جسد را با موم می پوشاندند وبعد دفن میکردند که این نوع دفن در جنوب ایران دیده شده است ودر مناطق پر جنگل مانند دریای مازندران مردگان را میسوزاندندو یا جسد را در دخمه های میگذاشتند تا طعمه لاشخورها شودودربعضی مواقع اموات را در داخل تابوت و کوزه های سفالین دفن میکردند که پس از دین زرتشت در ایران سوزاندن غرق کردن و به خاک سپردن گناه بزرگی محسوب میشد بر این باور بودند که اتش و اب و خاک مقدس هستند وانها را الوده میسازد به عقیده پیروان مزدسینا باید جسد را در دسترس جانوران و لاشخورها قرار داد تا نابود و از بین برود.   

قبرهای گبریان به کسانی که غیر مسلمان بودند گبریان میگفتند گبریان دین زرتشت داشتند 

در تمام قبرهای گبریان حداقل یک کاسه اب و یک کاسه غذا گذاشته میشود که   

مرده انها از بی ابی و گرسنگی نکشد در زمان گبریان قبر زنها بصورت گرد میباشد 

و در داخل قبر انها زیورالات ماندد النگو گوشواره و ظرف کوچک شیشه ای یافت  

میشد که احتمالا داخل ان ها عطر ریخته میشد . 

قبر مردها بصورت مستطیل و دخل قبر انها لوتزم مورد نیاز فرد گذاشته میشد که  

بستگی به پول دار یا بی پول بودن مرده داشت در قبر مردگان پولدار ظروف طلا و 

اجناسی مانند شمشیر و زره و...میگذاشتند اما قبر مردگان بی پول اموال کمتری  

به همراه دارند و فلز انها با ارزش نیست  

قبر بچه ها بصورت مثلث میباشد که قبر انها بسته به هدایایی که اون موقع به   

شخص مرده داده میشد 

قبر جنگویان . جنگ جویان را با لباس و زره وشمیر و..دفن میکردند که نمونه ان  

در چهاربداران در نزدیکی مرز ترکیه کشف شده است که مربوط به جنگ شاه  

اسماعیل با عثمانی میباشد 

                                                                                                                               

اعتقاد به زندگی بعد از مرگ به اشکال گوناگون از جمله ایران وجود داشت بر اساس  

همین اعتقاد  در گور مردگان  

 اسباب و لوازم زندگی و خوراک و پوشاک قرار میدادند و براساس شغل موتوفی  

وسایل و ابزاری در پهلوی وی  

قرار میداند اغلب مردگان را در عمق کمی دفن میکردند که اسکلت های باقیمانده به  

شکل خمیده و منحنی   

است با پیدایش و کشف فلزات زینت مردگان با اشیا و طلا و نقره و سنگ های گران  

بها دفن میشدند                               

 

گورستان های باستانی را بیشتر در تپه های شیب دار و بلند از سطح زمین و کنار روخانه ها یا چشمه بنا میکردند قبرهای که عمق کمی دارند مربوط به دوره زرتشت میباشد روی قبر یهودیان علامت صلیب با فلش میباشد همه قبر ها دارای بار باارزش نمیباشد اگر در گورستانی چهار طاق وجود داشته باشد نشان از دفن شخص مهم میباشد که دارای اموال با ارزش میباشد

اگر کسی بگوید در عمق کم مومیایی یا وسایل با ارزش پیدا کرده مطمئن باشید یا طرف کلاهبردار است یا دروغ میگوید چون این چنین قبر ها در بالای بیست متر و در اتاقکی که از ساروج درست میکردند دفن شده اند که اموال انها هم باارزش است علت دفن این افراد در عمق بیشتر امن ماندن قبر از حیوانات خاکی و دزدان و....بوده تا گزندی به جسد و اموال ان نرسد .    

رسم دفن در خانه احتمالا بر اندیشه بودند تا با بازمندگان مجالست داشته باشد چون انها به بقایای زندگی پس از مرگ اعتقاد سختی داشتند .در دوران باستان قبر زن ها به صورت گرد که در قبر انها زیورالات و قاب شیشه ای یافت میشود که احتمالا درون ان عطر میریختند و قبر مردها به صورت مستطیل و قبر بچه ها به شکل مستطیل میباشد

در بعضی از قبر ها که به ان قبر پیغمبری گفته میشود که در داخل قبر از جنازه و اموال خبری نیست در این نوع قبور راهی برای قبر دیگر وجود دارد که با پوشش سنگی پوشانده شده جنازه و هدایا یا اموال انجا دفن شده است.                                                          

 

دفینه.اثار باستانی علایم و نشانه ها شاهان ایران قبل اسلام...